“Mədəniyyət nazirimizi gördünüz, altından milyonlar çıxdı” – Əməkdar artist

2

Əməkdar artist, Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrın aktyoru Novruz Qartal yenisabah.az-a müsahibə verib.

Hurriyyet.org həmin müsahibəni təqdim edir.

– Novruz müəllim, çalışdığınız teatr Əməkdar artist Çingiz Əhmədovun ittihamları ilə gündəmə gəlib. Sizcə, Çingiz Əhmədov öz iddialarında nə dərəcədə haqlıdır? 

– Hər bir insanın öz mənliyi, öz sənət dünyası var. Hamı haqqını istəyir. Yerindən duranlar fəxri ad alır. Qoy alsınlar, onlara heç kim bir söz demir, amma yaşlı, təcrübəli sənətkarlar da ad almalıdır axı. Çingiz Əhmədovun da buna haqqı var və istəyir. Onu qınamaq olmaz. Sadəcə emosiyalara qapıldı, əsəbləri artıq tarıma çəkildi və yüksəkdən danışdı. Bilirsiniz, sənətkar qəlbi çox incədir, sənətkarlar hər şeydən tez küsəndirlər. Ona görə də sənətkara həmişə hörmət lazımdır. Çünki onun tərcümeyi – halını xalq özündən yaxşı bilir. Xalq bilir ki, sənətçi nəyə qadirdir. Çingiz də xalq tərəfindən sevilən bir sənətkardır. Mənim özüm də neçə illərdir səhnədəyəm, nə Xalq artisti, nə prezident təqaüdçüsüyəm, nə də evim var. Musiqili teatrda Vəfa Mühacirova  adlı direktor müavini var. O gün çıxışına baxıram ki, mənim haqqımda danışır. Deyir “müəllimliyini edib” və s. Ayıbdır, sən mənim tərcümeyi-halımı hardan bilirsən? Sən hardan bilirsən, mənim o boyda xidmətlərim olub, qırmızı afişa ilə konsertlərim olub, bölgələrdə, hərbi hissələrdə, hospitallarda, qocalar evlərində xeyriyyə konsertləri vermişəm. Hətta bu gün də o ənənəmi davam etdirirəm. “Gülüş səninlədirsə, yüz il yaşarsan” şou proqramını ilk yaradan mən olmuşam və onunla da bütün bölgələri gəzmişəm. Qartal ləqəbi ilə dolaşmışam, mənə bunu xalq verib. Niyə məni təhqir edirsiniz? Niyə çıxıb deyirsiniz ki, “Hamı kirayədə qalır, Novruz da qalsın”? Bu söz sənə yaraşarmı, ay direktor müavini? İnsan belə olan halda əsəbləşməsin neyləsin? Mən bu günə qədər 20 ilə yaxın aktyor heyyətinə rəhbərlik etmişəm. Həmin illər ərzində heç kimin qəlbinə dəyib, incitməmişəm. Hər şeyi düzüb-qoşmuşam ki, təki iş getsin, teatr inkişaf etsin. Elə də olub. İndi necə olur, iki-üç nəfər təriflənir, qalanı ölməlidir?

– Teatr aktyorlarının əsas problemlərindən biri də məvaciblərinin az olması ilə bağlıdır. Rəhbərliyin mükafat verməklə yaxud digər vasitələrlə aktyorların maddi durumunu yaxşılaşdırmaq imkanı varmı? 

– Mən demirəm direktor tamamilə pisdir. Xeyr, direktorumuzun yaxşı cəhətləri də olub.

– Sizin özünüzə yardım olunubmu? 

– Hətta mənə qarşı da olub. Karantində evdə oturmuşam, 73 yaşım var, mənə maddi cəhətdən köməklik edib, kartıma pul vurdu ki, acından ölməyim. Sağ olsun! Yaxşını da demək lazımdır, pisi də. Bir nəfəri birdən-birə baltalamaq da olmaz axı. Sən bunları bilə-bilə, ay Mühacirova, niyə Novruz Qartal haqqında ağzına gələni yazırsan? Deyir kiçik rolları olur filan. Başa düşmədim, mənim rollarıma nə olub ki? Mən bu yaşımda hər ay 6-7 tamaşa oynayıram. Lütvəli Abdulayev, Bəşir Səfəroğlu, Nəsibə Zeynalova ilə səhnəyə çıxan aktyoram. Mən səhnəyə çıxdığım vaxtlarda onlar harda idi? O dövrdə, odun-alovun içində konsertlər vermək, qastrollara getmək hər adamın işi deyildi, mən bunları görüb gəlmişəm.

– Dediniz ki, sizə yardım edilib, teatrın bütün aktyorlarına qarşı belə davranılıb? 

– Bilirsiniz, bu bir mənə yox, hamı üçün olmalıdır. Aktyoru incitmək olmaz. Ulu öndərimizin bir sözü vardı, “Aktyoru incitmək olmaz, onun nazını çəkmək lazımdır”. Bu sözlər hələ də qulağımdadır. Aktyoru teatrdan çıxarmaq olmaz, onu teatrdan çıxarsan bir aya dözməyib, ürəyi partlayıb öləcək. Aktyorun başqa sənəti yoxdur, onun canı səhnədə çıxmalıdır. Bunu dahi şəxsiyyət Heydər Əliyev dedi, indiyə qədər o sözlər mənim qulağımdadır. O nə qədər sənətə qiymət verirdi, aktyorlara, sənətkarlara özü zəng edib halını, əhvalını soruşurdu. Bəs niyə siz bu yaşımda məni təhqir edirsiniz? Mən də haqqımı istəyirəm, niyə mən kirayələrdə qalmalıyam, Mühacirova deyir qalsın. Heç dəxli var? Mən haqqı da, nahaqqı da deyirəm. Nə deyirəm ki, deyirəm təqdimatımı göndərin. Fəxri ad verərlər verərlər, verməzlər verməzlər, sizdən nə gedir, göndərin.

– Repertuar seçimində, tamaşaların səhnələşdirilməsində təcrübəli aktyorların rəyi nəzərə alınırmı? 

– Xeyr, çoxunun fikri nəzərə alınmır, onlara çox vaxt rol da verilmir. Yaşlı sənətkarlar cavanların yanında olmalıdır ki, onlar yaşlı sənətkarlardan öyrənsin. Cavanlar ondan səhnə mədəniyyəti, hərəkəti öyrənməlidir, danışığına fikir verməlidir, haşiyədən qırağa çıxmamalıdır. Ona görə yaşlı sənətkarlara həmişə hörmət lazımdır.

– Musiqili teatrın bəzi aktyorları bizimlə söhbət zamanı bu sənət ocağında Xalq artisti Afaq Bəşirqızının hegemonluq etdiyini deyirlər. Sizcə, bu iddialar nə dərəcədə doğrudur? 

– Vallah, mən bunun doğru olub-olmadığını deyə bilmərəm. Hamı bilir ki, Afaq xanım xalq sənətkarıdır. Xalq tərəfindən çox sevilir, bu faktdır. Afaq xanım da haqsızlığa qarşı çıxır, istəyir ki, ədalətsizlik olmasın. Mən özüm aktyoram, amma ictimai həyatda da fəalam. Biz 10 il əziyyət çəkib “Yenilənən Dövlətə Dəstək” İctimai Birliyini yaratmışıq. Həmin təşkilatın təsisçilərindən biri mənəm, sədrin birinci müaviniyəm. Mən aktyorluqla yanaşı, bununla da məşğulam. Cənab prezident deyir ki, haqq-ədalət olmalıdır, insan haqqları boğulmamalıdır, rüşvətxorlar təmizlənməlidir. Niyə aparılan islahatlardan bunlar nəticə çıxarmır? Mədəniyyət nazirimizi özünüz gördünüz. Kimin ağlına gələrdi, altından o boyda milyonlar çıxdı. Heç mənim ağlıma gəlməzdi. Prezidentimiz bu halları gördü, onları işdən azad etdi. Bunlar belə şeyləri görə-görə yenə ehtiyat etmirlər. 53 il iş təcrübəsi olan aktyor haqqında gör dünənki uşaq nə deyir? Mənim mədəniyyətim imkan vermir ki, onlarla ağız-ağıza verim, mən xoşlamıram belə şeyləri. Heç istəmərəm ki, adıma ləkə gəlsin.